XIN ĐỪNG QUÊN “ TRƯỜNG SƯ PHẠM TRUNG SƠ CẤP HÀ ĐÔNG”

Các thầy cô giáo ở trường Sư phạm Đông Phù – Hà Đông

Trường Sư phạm Trung Sơ cấp Hà Đông là một trong 5 trường Sư phạm ở phía Bắc vĩ tuyến 17 (theo Hiệp định Geneve) mà Bộ Giáo dục nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mở ra năm 1959 để đào tạo giáo viên cấp 2 sau khi giải thể Trường Sư Phạm Trung cấp Trung ương Cầu Giấy, Hà Nội. Trường tọa lạc tại thôn Đông Phù, xã Đông Mỹ, huyện Thanh Trù, tỉnh Hà Đông, cách Hà Nội khoảng 15km về phía Nam.
Năm học đầu tiên 1959-2960, Trường có 8 lớp với trên dưới 400 học viên, gọi là “giáo sinh”. Có 3 lớp học một năm đào tạo giáo viên cấp I lên dạy cấp II mang tên Tự nhiên A, Tự nhiên B, Xã hội A và 5 lớp đào tạo giáo viên cấp 2, học hai năm. Các lớp này mang tên Tự nhiên 1A, Tự nhiên 1 B, Tự nhiên 1C, Xã hội 1A, Xã hội 1B. Giáo sinh của 3 lớp học một năm là những thầy cô giáo đã từng dạy cấp 1 hay công tác trong ngành giáo dục, chủ yếu tại thành phố Hà Nội và ở hai tỉnh Hà Đông và Sơn Tây lân cận. Ngoài ra có một số giáo viên tỉnh khác và giáo viên các trường học sinh Miền Nam tập kết. Còn giáo sinh các lớp học 2 năm đều là học sinh cấp 2 còn rất trẻ.
Đội ngũ giáo viên giảng dạy của Trường đã số là người Hà Nội, giảng dạy lâu năm ở các trường Sư phạm hoặc cấp 3. Cũng có khoảng 20 người học Đại học Sư phạm (hệ 3 năm) mới ra trường. Ban giám hiệu lúc đó có hiệu trưởng (Thầy Phùng Văn Cốc, phó Ty Giáo dục Hà Đông kiêm nhiệm) và hai hiệu phó trong đó một người phụ trách chuyên môn (Thầy Nguyễn Văn Minh), một người kiêm bí thư Đảng ủy, (Thầy Bùi Sinh Huy dạy môn Chính trị,). Cán bộ văn phòng, cấp dưỡng, y tá, bảo vệ cũng có trên dưới 20 người.
Do ở xa các đô thị nên hầu hết thầy trò đều ở ký túc xá, chỉ về nhà vào chiều thứ 7 hàng tuần. Sáng thứ hai nào cũng có làm lễ chào cơ nên mọi người phải có mặt từ tối chủ nhật hay từ sáng sớm thứ hai.
Ngôi trường nằm trong một khuôn viên nông thôn khá rộng có hàng rào trẻ bao bọc. Xung quanh là đồng ruội lúa nước xanh rì. Các lớp học, ký túc xá, hội trường, nhà ăn đều là những dãy nhà tranh vách đất mọc lên ngang dọc. Chỉ có một ngôi nhà ngói cũ kỹ xây dựng từ bao giờ, nay dùng làm phòng thí nghiệm và thực hành. Đường đi lối lại giữa các dãy nhà đều có dải cát sỏi, hai bên trồng cây phi lao, lá reo vui trong gió đồng. Môi trường không khí khá trong lành, mát mẻ. Hai bên cột xây bằng gạch tô vôi mang tấm biển tên trường ở cổng ra vào, nhìn ra một con sông hẹp. Đó là một nhánh của Sông Tô Lịch kéo dài, nước sống chảy lờ đờ không lấy gì làm trong lắm. Xa xa có một cái cầu cổ đá nhỏ gọi là Cầu Om, hình cung, bắc qua một con mương nước đầy bèo Tây.Con đường rải đá chạy qua trước cổng trường là đường rẽ từ Quốc lộ 1, đi từ cầu xe hơi ở cây số 12 (kể từ Hà Nội về), rẽ trái 3 km thì đến Trường. Đi xa nữa sẽ tới sông Hồng.
Trong khuôn viên trường có một cái bảng đen gỗ, một mặt là “ Báo khoa học” của Tổ khoa học kỹ thuật ra hàng tuần, viết bằng phấn trắng và phấn màu, một mắt là “ Bản tin và các thông báo nội bộ” của văn phòng trường, được dán vào. Cái bảng này đặt ở cuối lối đi từ cổng vào Hội trường. Đây là nơi tập trung nhiều người đọc, hấp dẫn anh chị em giáo sinh nhất vì tin tức phong phú, bổ ích và lý thú. Việc dạy và học ở Trường khá nghiêm túc, có thí nghiệm, thực hành, đi thực tế, lao động. Chỉ không có hai môn Ngoại ngữ và Nhạc - Họa. Bộ Giáo dục thường xuyên cử cán bộ về theo dõi. Ty Giáo dục Hà Đông giúp đỡ trường rất nhiệt tình về hậu cần.
Niên khóa 1959-1960 kết thúc vào tháng 7 năm 1960. Hầu hết các giáo sinh là thầy cô giáo học 1 năm đều tốt nghiệp qua một kỳ thi cuối khóa do Bộ phối hợp với Trường tổ chức. Họ sẽ được phân công về dạy ở các trường cấp 2 của các tỉnh ở miền Bắc sau một năm bồi dưỡng kiến thức cơ bản, kinh nghiệm giảng dạy ở các lớp trên.
Các lớp học 2 năm được lên lớp và cuối niên khóa 1960-1961 cũng ra trường. Chỉ còn lại một số lớp mới tuyển vào học được 1 năm. Do chủ trương phát triển giáo dục phổ thổng rộng khắp miền Bắc, Bộ Giáo dục sắp xếp lại và mở thêm các trường Sư phạm trung cấp, sơ cấp, 10 + 1, 10 + 2 ở các tỉnh thành lớn để đào tạo nhiều giáo viên cấp 1, cấp 2 đáp ứng yêu cầu mới. Trường Sư phạm Đông Phù là một trường liên tỉnh bị giải thể sau 2 năm tồn tại và sáp nhập vào Trường Sư phạm trung cấp Hà Đông trực thuộc tỉnh Hà Đông mở tại huyện Thường Tín. Giáo sinh của Trường cũ về học tiếp năm thứ 2 ở trường mới. Hà Nội và một số tỉnh lớn giờ đây mới có trường Sư phạm cấp 2 riêng cho địa phương mình. Tuy trường Sư phạm Đồng Phù chỉ có 2 năm tuổi nhưng vào thời kỳ miền Bắc mới được giải phóng (từ 1954), nó đóng một vai trò chính trị khá quan trọng trong sự nghiệp cải cách giáo dục: nâng cao trình độ giáo viên, đào tạo giáo viên có chất lượng tốt cho các trường cấp 2 mở ở các huyện tại các tỉnh đồng bằng Sông Hồng. Là một trường lớn thời ấy, ra đời không lâu sau tiếp quản Thủ đô 1954 nhưng ngày nay trong lịch sử giáo dục của nước ta, cái tên “ trường Sư phạm Trung Sơ cấp Hà Đông ” những năm 1959-1961 không thấy ai nhắc tới. Ngay trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây hiện tại mà trường Đông Phù là “ tiền thân” cũng không còn nhớ đến nữa.
Giờ đây, đa số các thầy cô giáo của Trường cũ nay đã đi về cõi vĩnh hằng, anh chị em giáo sinh cũng đã lớn tuổi. Những người còn lại ai nấy đều cảm thấy buồn tiếc và bất công. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, không có hội trường kỷ niệm. Đôi lần, thầy trò còn lại, nay đã trên 70, 80 tuổi tự động họp mặt hàn huyên. Những kỷ niệm đẹp thời ở Đông Phù không chút phai mờ. Nhìn lại bộ ảnh đen trắng rất quý của một thầy giáo đã chụp vào thời ấy và còn giữ tới ngày nay, ai cũng nhớ Trường, nhớ thầy cô, nhớ bạn bè nay kẻ còn người mất mà lòng dạ bồi hồi, xúc động. Sự lãng quên ngôi trường lịch sử này là một điều đáng tiếc nếu không muốn nói là thiếu sót.
Chúng tôi viết bài này không ngoài mục đích nhắc nhở rằng vào những năm cuối thập kỷ 50 đến đầu thập kỷ 60 có một ngôi trường Sư phạm mà những người đã từng dạy và học, ở đó gọi thân thương là Trường Đông Phù. Mặc dủ nó đã đi vào dĩ vãng xa xăm nhưng xin đừng quên nó. Phải dành cho nó một vị trí xứng đáng trong lịch sử Giáo dục và Đào tạo của Việt Nam.

Hà Nội, tháng năm 2016
Thay mặt cho thầy trò Trường cũ
NGUT: Thân Trọng Ninh
Trần Trọng Tân
Lê Văn Phúc
Đỗ Hồng Chỉnh (LớpTự nhiênA)
Phan Lạc Áng (Lớp Tự nhiên A)
Nguyễn Như Đôi (LớpTự nhiên1A)


DANH SÁCH CÁC THẦY CÔ
CỦA TRƯỜNG SƯ PHẠM TRUNG SƠ CẤP HÀ ĐÔNG (1959-1961)

 

STT

HỌ VÀ TÊN

CHỨC VỤ

GHI CHÚ

1

Thầy Phùng Văn Cốc

Hiệu trưởng

đã mất

2

Thầy Nguyễn Văn Minh

Hiệu phó

đã mất

3

Thầy Bùi Sinh Huy

Hiệu phó

đã mất

4

Thầy Kiều

Giáo viên Văn

đã mất

5

Thầy Nguyễn Văn Vinh

Giáo viên Văn

đã mất

6

Cô Hoàng Thị Nhung

Giáo viên Văn

?

7

Thầy Nguyễn Tất Đạt

Giáo viên Lịch sử

?

8

Thầy Nguyễn Văn Điệu

Giáo viên Địa lí

?

9

Thầy Sinh

Giáo viên Địa lí

Đã mất

10

Thầy Hoàng Bá Sơn

Giáo viên Toán

Đã mất

11

Thầy Trần Ân

Giáo viên Toán

?

12

Thầy Lê Văn Phúc

Giáo viên Toán

?

13

Thầy Trần Trọng Trân

Giáo viên Hóa học

?

14

Thầy Lê Đình Cầu

Giáo viên Sinh học

đã mất

15

Thầy Thân Trọng Ninh

Giáo viên Sinh học

?

Một số hình ảnh kỷ niệm của trường Sư phạm trung cấp Hà Đông


Trước cổng Trường chiều thứ 7


Học sinh trường “ Sư phạm trung cấp Hà Đông”

Các thầy cô giáo ở trường Sư phạm Đông Phù – Hà Đông

Lớp Tự nhiên A do thầy Thân Trọng Ninh làm chủ nhiệm

Lớp Tự nhiên A do thầy Thân Trọng Ninh làm chủ nhiệm

Giờ học trên lớp


Giờ học trên lớp

Giờ thực hành Vật lý

Lao động nghề mộc tại trường Sư phạm trung cấp Hà Đông

Tổ làm báo tường

Giờ học thể thao môn chạy

Tại Hội trường lớn trường SPTC Hà Đông

Học sinh trường Sư phạm trung cấp Hà Đông


Đoàn học sinh đi biểu tình chống Mỹ về

NGUT: Thân Trọng Ninh